Moja elektryka

 29.06.2020

Ochrona przeciwporażeniowa

Ochrona przeciwporażeniowa ma za zadanie zapobiegać rażeniom prądem elektrycznym. Nietechniczne środki ochrony przeciwporażeniowej to szkolenia, uprawnienia i pogłębianie świadomości zagrożeń elektrycznych. Techniczne środki ochrony przeciwporażeniowej sązwiązane z budową i eksploatacją urządzeń elektrycznych, która powinna być zgodna z przepisami prawa i normami. Normy są aktualnymi zasadami wiedzy technicznej przeznaczonymi do powszechnego stosowania, przyjęte na zasadzie konsensu przez grono uznanych specjalistów.

Normy techniczne związane z bezpieczeństwem dzielą się na trzy grupy:

A – podstawowe normy bezpieczeństwa, zawierające ogólne zasady dotyczące wszystkich urządzeń;

B – grupowe normy bezpieczeństwa, zawierające zasady dotyczące danej grupy urządzeń;

C – produktowe normy bezpieczeństwa, zawierające wymagania dotyczące danego urządzenia (wyrobu).

Normy typu C są najważniejsze ponieważ zawierają najbardziej szczegółowe wymagania, tych norm jest najwięcej.

Normy typu A mają największą rangę ponieważ dotyczą największej ilości urządzeń. Normy typu B dzielą się na normy dotyczące określonych aspektów bezpieczeństwa (B1) i normy dotyczące urządzeń ochronnych (B2).

 

Hierarchia norm technicznych

 

Bezpieczeństwo wg normy PN-EN 45020:2009 to brak nieakceptowanego ryzyka szkód, absolutnebezpieczeństwo jest nieosiągalne dlatego w normach akceptuje się w sposób jawny ryzyko szczątkowe.

Akceptowalny poziom bezpieczeństwa eksploatacji urządzeń elektrycznych jest osiągany przez produkcję urządzeń „bezpiecznych samych w sobie” i użytkowanie zgodne z przeznaczeniem.

Koncepcja ochrony przeciwporażeniowej zakłada możliwość wystąpienia pojedynczego uszkodzenia, możliwość wystąpienia uszkodzenia obu środków ochrony uważna jest za mało prawdopodobną i jest dopuszczona jako ryzyko szczątkowe.

Zgodnie z podstawową zasadą ochrony przeciwporażeniowej części czynne niebezpieczne nie powinny być dostępne, a części przewodzące dostępne nie mogą być niebezpieczne zarówno w normalnych warunkach jak i w warunkach pojedynczego uszkodzenia.

 

Części przewodzące urządzeń elektrycznych

 

Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym w normalnych warunkach jest zapewniona przez środki ochrony podstawowej, a ochrona w warunkach pojedynczego uszkodzenia jest zapewniona przez środki ochrony przy uszkodzeniu (ochrona dodatkowa).

Środki ochrony wzmocnionej zapewniają ochronę w obydwu przypadkach.

Warunki normalnego użytkowania to warunki, w których urządzenie jest eksploatowane w sposób zgodny z przeznaczeniem, a wszelkie zastosowane środki ochrony są sprawne.

Warunki pojedynczego uszkodzenia to warunki w których jeden ze środków ochrony jest nieskuteczny.

 

Elementy środków ochrony przeciwporażeniowej

 

Każdy inny środek ochrony podstawowej, ochrony przy uszkodzeniu i ochrony wzmocnionej powinien odpowiadać podstawowej zasadzie ochrony przeciwporażeniowej.

Ochrona uzupełniająca za pomocą urządzeń różnicowoprądowych wysokoczułych (IΔn ≤ 30 mA) i/lub miejscowych połączeń wyrównawczych jest stosowana jako środek ochronny w określonych przypadkach.

 

Elementy środków ochrony przeciwporażeniowej

 

Ograniczenie napięcia powinno gwarantować, że napięcie pomiędzy częściami równocześnie dostępnymi nie przekroczy stosownych wartości granicznych ELV (ang. Extra Low Voltage).

Ograniczenie ustalonego prądu dotykowego i ładunku powinno chronić ludzi przed niebezpiecznymi lub dającymi się odczuć wartościami ustalonego prądu dotykowego i ładunku.

Odmiany separacji ochronnej

 

Separacja zwykła między rozpatrywanym obwodem, a innymi obwodami lub ziemią powinna być osiągnięta w całości za pomocą izolacji podstawowej przewidzianej na najwyższe występujące napięcie.

Separacja ochronna pomiędzy obwodem i innymi obwodami powinna być osiągnięta za pomocą:

• izolacji podstawowej i izolacji przewidzianych na najwyższe występujące napięcie, lub

izolacji wzmocnionej przewidzianej na najwyższe występujące napięcie, lub

• ekranowania ochronnego z ekranowaniem ochronnym separowanym od sąsiedniego obwodu, izolacją podstawową przewidzianą na napięcie sąsiedniego obwodu, lub

• kombinacji tych środków.

Ekranowanie ochronne powinno składać się z ekranu przewodzącego umieszczonego pomiędzy częściami czynnymi niebezpiecznymi instalacji, sieci lub urządzenia i częścią chronioną. Ekran ochronny powinien być przyłączony do układu połączeń wyrównawczych ochronnych instalacji, sieci rozdzielczej lub urządzenia oraz powinien spełniać wymagania dotyczące elementów układu połączeń wyrównawczych ochronnych.

Urządzenia klasyfikuje się wg klas ochronności:

klasa ochronności 0 – urządzenia z izolacją podstawową będącą środkiem ochrony podstawowej i bez określania środków ochrony przy uszkodzeniu;

klasa ochronności I – urządzenia z izolacją podstawową będącą środkiem ochrony podstawowej i połączeniami wyrównawczymi ochronnymi jako będącymi środkiem ochrony przy uszkodzeniu;

klasa ochronności II – urządzenia z izolacją podstawową będącą środkiem ochrony podstawowej i izolacją dodatkową będącą środkiem ochrony przy uszkodzeniu lub izolacją wzmocnioną będącą równocześnie ochroną podstawową i ochroną przy uszkodzeniu;

klasa ochronności III – urządzenia, w których napięcie jest ograniczone do wartości ELV, wyposażone w ochronę podstawową i nie wyposażone w ochronę przy uszkodzeniu. Urządzenia klasy ochronności III mogą być przyłączane do układów SELV (ang. Safety Extra Low Voltage) lub PELV (ang. Protected Extra Low Voltage). Napięcie ELV nie może przekraczać wartości 50 V a.c. lub 120 V d.c. (bez tętnień).

Klasy ochronności urządzeń elektrycznych

 

Urządzenia klasy ochronności 0, są wycofywane z normalizacji i powinny być wycofywane z użytku. Stosowanie urządzeń powinno być ograniczone do środowiska nieprzewodzącego lub z zastosowaniem separacji ochronnej pojedynczego urządzenia.

 

▲ do góry

 

Bibliografia:

1. PN-EN 61140:2005 Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym -- Wspólne aspekty instalacji i urządzeń

2. W. Jabłoński Napięciowe kryteria skuteczności ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniach w liniach oraz instalacjach elektrycznych niskiego i wysokiego napięcia

3. W. Jabłoński Budowa i badanie instalacji elektrycznych niskiego napięcia. Zagadnienia wybrane

© 2013-2021 PRV.pl
Strona została stworzona kreatorem stron w serwisie PRV.pl